Just One Look Great NonProfits badge  
Subscribe to our free newsletter.

Een Nieuwe Start

John Sherman

english italiano    

 

 

Als je tegenwoordig googelt op de Engelse term 'spiritual teaching', krijg je in minder dan een halve seconde meer dan een half miljoen hits en dat zijn dan alleen nog maar websites waarin die woorden in de tekst voorkomen. Als je echter Boeddhisme, Hindoeïsme, Advaita Vedanta, Christendom of Islam intypt, krijg je in korte tijd een paar miljoen hits. Dat is overigens alleen nog maar wat er op het internet te vinden is; er moeten inmiddels toch ettelijke miljoenen spirituele lessen in de hele wereld bestaan en dat mag best opmerkelijk genoemd worden. Die hele business van spirituele teachings begint een beetje op een jungle te lijken, een wilde, ongetemde en waanzinnige warboel. Dat is eigenlijk best verrassend, want als je diep genoeg graaft, kom je al snel tot de conclusie dat de meeste van die lessen in de kern een aantal overeenkomstige inzichten en begrippen herbergen.

Het eerste inzicht is dat er nergens sprake is van tweeheid, meestal aangeduid met de uitdrukking: "alles is een". Eigenlijk komt het erop neer dat er geen tweeheid is maar slechts eenheid. Er is niets afgescheiden van iets of iemand anders; dat gegeven alleen volstaat.

Het andere inzicht is dat met niets en niemand iets mis is; er is niets mis met mij en er is niets mis met jullie. Er mankeert helemaal niets aan welke gedachte, welk idee, welke uitdrukking of welk gedrag ook en er hoeft helemaal niets te worden gecorrigeerd of bijgestuurd. Ook dit is een kenmerk dat zich in het hart van nagenoeg elke spirituele lering bevindt. Dit inzicht komt tot uitdrukking in uitspraken als 'before enlightenment chop wood, after enlightenment chop wood', ofwel 'je bent terug op het punt waar je begon en alles is hetzelfde gebleven'. Er zijn verschillende manieren om het weer te geven, maar dit is waar het in principe ongeveer op neer komt: alles is goed en alles is een. Hoe is het dan toch mogelijk dat uit dergelijke simpele inzichten en begrippen een wildgroei aan lichtzinnige en tegenstrijdige voorstellingen, ideeën en teachings voortkomt? Hoe is dat mogelijk?

Bij sommige van die voorstellingen is het uiterst moeilijk om de kern van het inzicht te ontdekken, maar het is ongetwijfeld aanwezig en je zult het ontegenzeglijk vinden als je maar lang genoeg zoekt. In ieder geval lijken al die verschillende methoden met elkaar te concurreren en te verkondigen 'dat je aan de goede kant staat als je maar gelooft wat er wordt verteld en dat je voor de tegenpartij kiest als je iets anders gelooft. Kom dus naar mijn lessen luisteren, want ik, en niemand anders, vertel je wat echt wat waar is.'  Het komt zelfs nu nog regelmatig voor dat we elkaar omwille van onze spirituele overtuiging en ideeën van het leven beroven en dat doen we al vanaf het ontstaan ervan.

Al dat gedoe met die spirituele teachings is een jungle, is gekkenwerk. Ongetwijfeld komen we op een punt in ons leven waarop duidelijk wordt dat we alles wat we tot dan toe zonder succes hebben ondernomen wellicht achterwege moeten laten en ons in plaats daarvan beter kunnen wijden aan een of andere spirituele zoektocht met cursussen en oefeningen. Ons verstand is wat dat betreft net zo'n grote warboel als de jungle van de spirituele wereld en zeer waarschijnlijk stuiten we op een bepaalde teaching die we tot het eind toe meespelen. Wanneer we na enige tijdspanne niet meer het gevoel hebben dat aan onze verwachtingen wordt voldaan, stappen we vaak over op iets anders. We proberen eigenlijk zoveel mogelijk en trachten daarbij al die lessen ook nog te doorgronden en te begrijpen. We pogen telkens weer opnieuw die twee inzichten in de kern te ontdekken: "alles is een" en "alles is goed".

Er is nog iets dat alle spirituele teachings in de kern gemeen hebben: de idee dat we ons fundamenteel vergissen over wie of wat we zijn, en als we te weten komen hoe dat werkelijk in elkaar zit, wordt ons alles onthuld. Als we de ketenen van het bijgeloof over wat we zijn, zouden kunnen verbreken, zal al het andere worden gezuiverd. Dat is de premisse die ten grondslag ligt aan alle lessen, technieken, oefeningen, mantra's, soetra's, shatra's, filosofieën en meditaties: het idee dat er sprake is van een fundamenteel misverstand dat kan worden rechtgezet.

De enige reden die ons voortdurend aanzet tot ons geworstel, ons gesteggel, onze ellende, onze zelfhaat, ons verraad, onze agressie en onze ontkenningen komt alleen maar voort uit het misverstand over wat we zijn. Wij geloven namelijk steevast dat wij ons leven zijn en dat geloof is, als alle geloven, voor onszelf onzichtbaar, we zien het zelf niet. We zijn ervan overtuigd dat wij slechts gebrekkige menselijke wezens van voorbijgaande aard zijn en gedoemd om te sterven. We zijn individuen die onderworpen zijn aan alle verwarring en wisselvalligheden van het leven en omdat we geloven dat dit het geval is, zijn alle klaarblijkelijk dwaze en onbenullige dingen die we, gebaseerd op dat geloof in een poging gelukkig te worden, allemaal ondernemen, eigenlijk alleszins redelijk. Als ik een dergelijk gebrekkig en vergankelijk individu ben, onderhevig aan de gevolgen van mijn eigen gedachten en emotionele oprispingen die het karakter van het menselijk bestaan vormen, dan is het enige dat mij rest ervoor te zorgen dat ik die individuele entiteit probeer vorm te geven.

Dat is echter niet de waarheid en als dat het geval is, kan niets dat ik onderneem om dat gebrekkige en vergankelijke individu te veranderen in iets dat permanent, verwerkelijkt of verlicht is, een dergelijk resultaat opleveren omdat alles wat ik doe, gedaan wordt voor iets dat ik niet ben.

Wanneer wij dus de spirituele arena betreden, doen we dat omdat we ontevreden zijn met ons leven. We willen iets anders dan wat we al hebben. We betreden dat strijdperk blindelings, gevoelig als we zijn voor de overredingskracht van de verschillende leraren en hun lessen.

Het is echter mogelijk om een frisse start te maken en daardoor duidelijk in te zien dat 'ik een spirituele zoeker ben die ontevreden is en voor wie niets dat ik tot nu toe ondernam, resultaat opleverde. Geen enkele spirituele oefening, spirituele cursus, materiële handeling of gebrek aan materieel inzicht leverde het door mij verwachte resultaat op'. Er is dientengevolge ook geen enkele reden waarom ik zou mogen verwachten dat in die uitgestrekte jungle van spirituele begrippen iets te vinden is dat wel werkt.

Misschien zouden we die hele toestand van spirituele oefeningen en begrippen beter terzijde schuiven en teruggaan naar het begin. Er zijn bij talrijke gelegenheden in onze geschiedenis mensen geweest die tot de kern van de realiteit doordrongen en inzagen dat alles één was en alles goed was en dat ze niet waren die ze dachten dat ze waren. Zij kwamen tot de conclusie dat het loslaten van het misplaatste idee over wat ze zijn de enige oplossing vormde voor hun ellende en verdriet.

Als wij dat nu ook gaan inzien dan is alles daarmee al aardig opgelost. Als het waar is dat ons probleem bestaat uit die misidentificatie, ligt de waarheid besloten in het kennen van onze ware aard. Bewust de waarheid kennen, niet door iets dat iemand anders zegt of door het lezen van een boek over dat onderwerp, maar het kennen van de waarheid door de onmiddellijke en bewuste ervaring van de realiteit die je bent. Al het andere dat we doen en ondernemen hoeft niet te worden gestaakt; we hebben op geen enkel gebied in ons leven ooit succes behaald door proberen te stoppen met datgene wat niet werkte en we zullen daarmee doorgaan, ofschoon we het eigenlijk allemaal zouden mogen vergeten. We kunnen al die dingen rustig uit ons hoofd zetten en ons in plaats daarvan wijden aan het direct en bewust kennen van wat wij op dit moment zijn. Dat is de les van Ramana Maharshi: op ieder moment, op dit moment, kun je voor een seconde stoppen - niet stoppen met je gedachten, of je ideeën, niet ophouden met het ervaren van je lichaam of je emoties, maar eenvoudigweg even stoppen met het besteden van aandacht aan die dingen - en je aandacht heel bewust verschuiven naar dat wat hier is en beseffen dat je niet kunt ontkennen dat je bestaat. Dat kun je nu doen, op dit moment, en op die manier kun je ontdekken dat jouw aanwezigheid onaangetast is en bovendien niet geraakt wordt door welk waandenkbeeld ook dat in je opkomt, je zult merken dat die aanwezigheid nergens om geeft.

Ramana Maharshi was een uitzondering. Hij stuitte op die waarheid toen hij zestien jaar oud was, nog voordat hij kon worden beïnvloed of geïndoctrineerd door een van de vele ideeën in die spirituele jungle waarin hij opgroeide. Ramana Maharshi biedt ons de mogelijkheid van een nieuwe start.

Dit is de essentie van zelfonderzoek: er hoeft in geen enkel opzicht iets aan jou te worden geheeld of hersteld. zelfonderzoek wordt niet aangeprezen als iets waardoor je een eerder opgedane oefening dient te vervangen. Het wordt niet aangeboden als een mogelijkheid om zuiver en heilig te worden, of een eind te maken aan slechte gedachten en ongewenste emoties. Ook is het niet nodig je denken stop te zetten en je gedachten te laten verstommen. Het zelfonderzoek dient uitsluitend om het gemak te demonstreren waarmee het mogelijk is heel bewust, zonder enige vorm van meditatie of wat ook, te zien wat je bent, hier en op dit moment. Gedachten kunnen daarbij misschien verstommen en misschien ook niet. Wat maakt het uit?

Verander niets, probeer niets tegen te houden als dat aan verandering toe is. Probeer niet af te komen van je negatieve aard en probeer ook niet je goede eigenschappen te verbeteren. Probeer niet af te komen van al je gedachten, probeer niet vanaf nu je goede gedachten te cultiveren ten faveure van je zogenaamde slechte gedachten. Probeer ook niet een eind te willen maken aan je ellende, of je agressie en je haatgevoelens. Tracht toch vooral niet een eind te maken aan verraad, aan minderwaardigheidsgevoelens of het gebrek aan gevoel voor eigenwaarde dat in de kern van je verdriet aanwezig is. Probeer niets te doen aan al die dingen, verander niets aan je gewoontes, ook niet als dat zuivere spirituele bezigheden zijn. Laat al die zaken zoals ze zijn, er mankeert helemaal niets aan. Het enige dat je moet doen, is op ieder moment dat zich de mogelijkheid aandient dat je eventjes kunt ophouden met waarmee je bezig bent, iedere keer dat deze gedachte in je opkomt, even een seconde ophouden en je bewustzijn heel direct laten neerdalen in die aanwezigheid, die 'hierheid', dat 'hier zijn' dat jij bent. Probeer, al is het maar voor een tel, te zien dat die aanwezigheid onberoerd en onaantastbaar is. Voel dat. Daarna ga je gewoon door met waarmee je bezig was, totdat het je de volgende keer weer even in gedachten schiet.

Het enige dat ik in mijn leven wil, is te weten wat ik ben. Die steeds terugkerende activiteit van het bewustzijn in de werkelijkheid die ik ben, dit weten, verzadigt in de loop van het proces de geest en daardoor verdwijnt alles dat verdwijnen moet, zonder enige vorm van inspanning. Wat behouden moet worden, blijft ook, zonder er iets voor te hoeven doen. Het bewustzijn van die uitgestrekte, stilzwijgende, tegenwoordige aanwezigheid die jij bent, die je altijd al bent geweest en die nooit afwezig is, druppelt gestaag je dagelijkse leven binnen. Je zult het misschien niet eens merken want het sijpelt heel langzaam binnen, verzadigt je en dringt elke dag verder en dieper door. Over een maand, of misschien wel een jaar of zo zeg je plotseling tegen jezelf: "ik heb me al een tijdlang nergens meer over opgewonden."

Dan is er vrede. Dan dient de vrijheid zich aan. Dat is je ware aard. Het heeft niets te maken met wat je doet, goed of slecht. Het is je aard, je natuur, en die is altijd voor jou beschikbaar.

Volgens mij is dit het zelfonderzoek van Ramana Maharshi, in ieder geval de eerste stap ervan, alhoewel het ook net zo goed de laatste stap kan zijn. Je hoeft niets anders te doen dan bij herhaling te kijken en zien wat je bent. Dat is de waarheid. Er hoeft verder niets te worden gedaan. Er hoeft niets aan de kant te worden geschoven, niets te worden verbeterd, niets uit de weg te worden gegaan, niets te worden bereikt. Dan zal ook blijken dat de spirituele warboel geen probleem vormt: het is gewoon een jungle en zelfs emotionele opwinding is dan geen probleem omdat ook dat dan niet meer blijkt te zijn dan een onderdeel van diezelfde jungle.

Bedankt dat je mij het woord geeft. Sinds ik hier vanavond binnenkwam, probeer ik je te spreken te krijgen, alhoewel ik me geen enkele vraag voor jou heb voorgenomen. Ik wil hier gewoon met iedereen aanwezig zijn... En... ik hou van je... zo, dat heb ik gezegd.

Dat is wederzijds.

Bedankt. Ik had dat trouwens niet beter kunnen zeggen en ik wil bovendien ook mijn dank betuigen.

Oh, graag gedaan. Dank betuigen voor wat?

Voor dat wat je mij persoonlijk hebt gebracht. Niet alleen jij, maar ook al diegenen die achter je staan, diegenen die door jouw aanwezigheid hier doorkomen en in het bijzonder Ramana. Mijn volgende verzoek aan jou is, dat je me helpt mijn hart te openen voor de liefde die beschikbaar komt door alles wat hier gebeurt en door iedereen die hier aanwezig is.

Laat mij jou even iets vragen. Ik wil proberen je te helpen. Wat denk jij dat liefde is? Ben je van mening dat liefde een of andere emotie is, een of ander gevoel?

Ik heb de hele avond al een brandend gevoel in mijn hart. Mijn verstand zegt me dat het dat kan zijn of misschien ook wel niet. Ik heb ook het gevoel dat ik het in jouw ogen zie... Wanneer ik in je ogen kijk, krijg ik de indruk dat er een ruimtelijke uitgestrektheid is die ik interpreteer als zijnde liefde.

Ik zie precies dezelfde oneindigheid als ik in jouw ogen kijk en ik zie geen enkel verschil. Maar dat gedoe met liefde wordt wel verraderlijk als we het verstandelijk proberen te benaderen. We willen toch allemaal liefde, of niet? 'Geef me verlichting, geef me liefde!' Het gegeven van liefde is precies hetzelfde als het gegeven van spiritueel begrip. We willen het hebben, maar eigenlijk weten we niet wat het is, alhoewel we er heel veel ideeën over hebben. Die ideeën zijn ons aangedragen door onze ouders, door onze vrienden en vriendinnen, door onze geliefden, onze films, muziek, lectuur en wat al dies meer zij. Net zoals de spirituele lessen, of niet soms?

We weten dat liefde de kern van alles is en dat is natuurlijk waar. Liefde is het hart van alles, maar onze zoektocht komt neer op een zoektocht in een waanzinnige doolhof vol ideeën over de aard ervan. Voor de meesten van ons is het iets persoonlijks. 'Ik wil dat je van mij houdt en niet van hem of haar. Je mag alleen van mij houden. Of ik wil jou liefhebben. Ik wil lief gevonden worden. Ik wil me op mijn gemak en welkom voelen. Ik wil romantische liefde. Ik wil verliefd worden en me onderdompelen in de tijdelijke waanzin van een romantische liefde. Ik wil dat het voor eeuwig en altijd is en ik wil niet dat het ooit weggaat.'

Ik wed dat wanneer je het woord 'liefde' googelt, dat je meer dan 15 miljoen hits krijgt en misschien wel meer. We knielen op dezelfde manier voor het altaar van de liefde als voor dat van de spiritualiteit. We weten niet wat het is, maar we weten dat we het fijn vinden en dat we het willen hebben.

Laten we dit eens nader bekijken. De liefde die ik krijg moet onvoorwaardelijk zijn, wil ze voor mij waardevol zijn. Met andere woorden: als jij van mij houdt, moet dat komen door een of ander specifieke eigenschap die ik heb. Als ik die eigenschap echter verlies, betekent dat het einde van jouw liefde voor mij. Als je van me houdt om wat ik ben en ik word anders, verlies ik jouw liefde.

We proberen romantische liefde te veranderen in onvoorwaardelijke liefde door er allerlei banden en geloften, beloftes en wetten aan te verbinden en dat is goed. Als liefde echter werkelijk iets wil betekenen, moet ze zonder voorwaarden zijn en dat houdt in dat je zelfs van mij houdt als ik gek zou worden of wanneer ik kwaadaardig zou worden of ongelijk zou hebben of omdat ik hartstikke lelijk zou zijn. Zo'n liefde is zonder voorwaarden, ze is gebaseerd op alles.

Als we voor het eerst kijken naar onvoorwaardelijke liefde, kunnen we gaan inzien dat de diepe essentie, de ware definitie van liefde zonder voorwaarden, een liefde is die nergens om geeft. Onvoorwaardelijke liefde heeft geen emotionele component. Ze geeft helemaal nergens om en duurt voort; ze verandert nooit en wordt niet gehinderd of beïnvloed door de wisselvalligheden van het leven. Die liefde is nooit afwezig en ontbreekt nooit. Die liefde ben jij, natuurlijk. Er bestaat maar een fenomeen dat nooit verandert, dat nooit afwezig is en onveranderlijk is en dat ben jij.

Eigenlijk komt het hele idee van het willen krijgen van en het op zoek zijn naar liefde neer op de ontkenning ervan. Alle grote leraren hebben verkondigd dat er uitsluitend liefde is. Sommigen verkondigden dat er niets anders is dan jij, maar daarmee zeggen ze precies hetzelfde. Jouw werkelijkheid wijst niets af, weerstaat niets en maakt het niet uit welke vorm iets heeft. Dat is liefde. Alle waanzin die in onze geest opkomt en weer verdwijnt, alle idiote gedachten, wensen en weerstanden die in een eindeloze stroom verschijnen en weer verdampen, alles dat opkomt en voorbijgaat, speelt zich in jouw innerlijk af. Zonder jou, zou niets ervan bestaan. Jij bent de oceaan van liefde waarin van alles en nog wat welkom is en gewoon mag zijn, dus als je liefde wilt, kijk dan naar jezelf en kijk ook eens of er misschien iets ontbreekt.

Als het liefde is, ontbreekt er niets.

Het is toch zo dat de enige liefde die het waard is te krijgen, een liefde is die onvoorwaardelijk is, een liefde die permanent en onveranderlijk, onaangetast, onberoerd en onverstoorbaar is? Dat is toch zo? Het is toch die voortdurende aanwezigheid die jij bent - permanent, onveranderlijk, onaangetast, onverstoorbaar, alles verwelkomend, alziend, niets minachtend, zelfs niet zichzelf?

In ons leven denken we vaak aan liefde als middel om een doel te bereiken: 'ik hou van jou om wat ik krijg als ik dat doe'. Als ik liefde beschouw als middel om een doel te bereiken, dan kan het me op enig moment duidelijk worden om me, in plaats van die liefde na te jagen, af te vragen wat ik door die liefde kan bereiken, wat zit er voor mij in? Wat wil ik? Wat krijg ik als ik liefde krijg. Wat krijg ik als jij van mij houdt? Wat krijg ik? Wat is de toegevoegde waarde voor mij? Wat raak ik kwijt, als ik eerst die liefde krijg die een manier is om iets te bereiken en haar vervolgens weer verlies? Wat is er dan weg? Wat ontbreekt er dan?

Niets, helemaal niets; jij bent de liefde die je zoekt, net zo goed als jij de God bent waarnaar je op zoek bent; precies zoals de blijvendheid die jij bent en de vrede en de vrijheid die jij zoekt. Het zijn stuk voor stuk synoniemen voor jou, maar niets van dit alles doet er iets toe als je het beschouwt als iets nieuws waarin je moet geloven om gelukkig te kunnen worden. Als ik op een of andere manier genoeg eigenschappen zou kunnen opsommen die jou ervan zouden overtuigen dat jij de liefde bent die je zo naarstig zoekt, wat voor goeds zou dat dan voor jou betekenen? Dan heb je alleen maar weer iets nieuws om te onderzoeken waardoor je kunt vaststellen of het waar is of niet. Wat zou er gebeuren als Jezus Christus van zijn wolk zou neerdalen en me zou vertellen dat ik liefde bent? (hetgeen hij heeft gedaan, trouwens). Maar wat zou het baten? Het zou gewoon iets nieuws voor me zijn waardoor ik geloof dat ik ben, hetgeen naar mijn mening beter is dan te geloven wat ik was.

De nieuwe start komt echter neer op het inzicht dat niets ertoe doet, behalve dat jij je heel direct afvraagt: wat ben ik eigenlijk? Wat is liefde eigenlijk? Wat ben ik? Ontbreekt er liefde? Er hoeft helemaal niets te worden opgeofferd. Niets hoeft te worden veranderd en er hoeft niets te worden bereikt. Er behoeft werkelijk niets te worden gedaan aan wat je ook gewend bent te doen. Het enige dat je moet doen, is iedere keer dat het in je opkomt, even stoppen met waar je mee bezig bent en je bewustzijn voor even te laten rusten in die blijvendheid die jij bent en alles komt voor elkaar.

Heel hartelijk dank voor de ervaring die ik bijna heb. Niet dat ik het al helemaal bevat...

Je staat op het punt om die ervaring te hebben, behalve op momenten dat je oog in oog staat met jezelf, zelfs als dat maar zeer vluchtige momenten zijn. Voor de rest van de tijd ben je steeds dichtbij die ervaring en dat is goed. Het overkomt je toch wel.

Dat is mooi gesproken en ook veelzeggend. Je raakt de kern, waar ik bang voor ben, is angst... Als ik naar je luister krijg ik soms de indruk dat de liefde heel sterk is en komt het me voor dat ik me niet door mijn minderwaardigheidsgevoel hoef te laten bedreigen of moet toegeven aan angstgevoelens of om in mijn oude fouten te vervallen.

Ja, dat klopt. Maar zelfs wanneer je toegeeft aan angst, zelfs als je in het verleden gemaakte fouten herhaalt, verander jij daar niet door of word je er door geraakt. Dat zal je zelf ook wel zien.

Ja, dat zie ik en ik zie het ook in jouw ogen. Ik merk trouwens ook dat mijn hart nu wat rustiger is geworden, maar ik kan het hier in mijn borst nog voelen, het is een volkomen lichamelijke ervaring.

Het is een volkomen kosmische ervaring.

Jazeker, ontzettend bedankt.

Jij bedankt. Ik ben erg blij om bij je te zijn.

Ik ook.

***

Wat jij zei sprak mij erg aan, omdat ik nogal worstel met die misvatting over mijn identiteit. Het bracht eigenlijk iets bij me naar boven van een training die ik vorig jaar heb gedaan. Op een zeker moment was ik bezig met het doornemen van een aantal oefeningen en mijn leraar merkte zeer scherpzinnig op: "Jij bent niet hier. Als je niet hier bent, wil ik weten wie hier wel is, want ik wil weten wie mijn leerling is." Ik herken trouwens in mijn dagelijkse doen en laten vaak datgene wat mij beweegt als mijn kleine ik, waarvan ik denk dat ik dat ben. Het is overigens wel een zeer beperkte ik, het is niet mijn ware ik, het is eigenlijk een misvatting waarmee ik me volledig identificeer en waaraan ik heel erg gehecht ben.

Wat jij opmerkt is interessant: "Wat mij drijft, is die kleine ik." Wat jou werkelijk beweegt is het oorzaak-en-gevolg-mechanisme dat in sommige tradities ook wel wordt aangeduid met 'karma'. Je hebt het innerlijke gevoel dat jij de doener bent, de denker en degeen die verantwoordelijk is voor je daden. Er komt een idee bij je op dat jij die hele waanzin van het leven bent en zelfs dat datgene wat jou beweegt 'jouw kleine ikje' is. Dat is precies waar het misverstand zit. De misvatting over je identiteit is jouw idee dat je beperkt bent, afgescheiden bent en een vluchtig fenomeen bent. Dat idee zit heel diep en geen enkel argument kan je van het tegendeel overtuigen. De enige echte oplossing is te kijken naar wat je werkelijk bent. De waarheid is werkelijk de enige oplossing voor dit bijgeloof.

Niets dat in de wirwar van je leven voorvalt, heeft enige consequentie bij de uiteindelijke realisatie van de werkelijkheid. Het enige en uitsluitende gevolg is slechts de bereidheid om, hier en nu, te kijken naar 'wat ben ik'. Dat is werkelijk belangrijk. Misschien zeg ik dit nog niet vaak genoeg. Het gaat er alleen maar om te kijken naar 'wat ik ben'. Het gaat er niet om of 'wat ik ben' iets blijvends is, of oneindig of vrijheid, bewustzijn of gelukzaligheid, want dat heeft alleen te maken met het aannemen van een nieuw geloof over wat ik ben. Nee, het gaat om: ik ben hier. Wat is dat?

Dat is ligt allemaal voor jou binnen handbereik en waarom ook niet? Jij bent immers altijd hier. Zelfs het beeld van jezelf als een beperkte, vluchtige en afgescheiden entiteit die slachtoffer is van de wisselvalligheden van het leven, behoeft niet te worden uitgewist. Dat is slechts een gedachte, een idee-fixe. Het enige dat dient te worden uitgewist is het diepe, onzichtbare en onaanvaardbare bijgeloof dat ik dat idee ben. Het is overigens niet het beeld, het idee dat het probleem vormt, het probleem wordt veroorzaakt doordat je gelooft dat het een beeld van jou is. Wanneer je eens verder kijkt dan die spirituele janboel zie je trouwens dat ik niets kan doen om dit idee over mezelf, als zijnde een beperkte en vluchtige entiteit die onderworpen is aan de wispelturigheden van het leven, te corrigeren. Ik kan dat idee niet groter of mooier of beter, sterker of exclusiever maken. Dat idee, dat beeld, is irrelevant en het doet dus niet ter zake. Het enige dat ik kan doen, is kijken naar wat ik ben en zodoende de rest laten voor wat het is waardoor alles vanzelf zal oplossen. Kun je me volgen?
 
Jazeker, ik volg je helemaal. Je hebt alles gezegd en iets in mij, waarschijnlijk mijn ratio, zegt toch: "ja maar..." Ik denk dat ik een nog beetje opheldering kan gebruiken. Misschien zou je het nog een keer moeten vertellen, omdat ik sinds mijn jonge jaren een bepaald spiritueel pad volg. Als ik Krishnamurti zou lezen, zou ik gaan denken: "Oh jee, nu moet ik alert zijn". Okay, dus ik moet voortdurend naar mezelf kijken. Maar ik heb toch een beetje het gevoel dat het deel dat naar me kijkt een valse persoonlijkheid is.

Natuurlijk is het dat. Wat zou het anders kunnen zijn? Maar wat ik eigenlijk wil overbrengen is dat zelfs dat 'ja, maar...' okay is. Met andere woorden, waar we op uit zijn is niet de uitschakeling van gedachten als 'maar hoe zit het nu met bewustwording en hoe zit het dan met mij als ik naar mezelf kijk en heel attent ben?' We zijn niet uit op de eliminatie daarvan en ook niet op het genezen ervan, alsof het een of andere enge ziekte is. Het is slechts een symptoom en het 'ja, maar' doet er niet toe, zelfs wanneer je doorgaat met te doen wat je altijd doet. Als je maar van tijd tot tijd even de tijd neemt om je te laven aan die bron van de blijvende realiteit die je bent. Zelfs als je ervan overtuigd bent dat je die permanente realiteit niet bent, zal alles voor elkaar komen als je af en toe uit die bron drinkt.

Ik heb nu niet het gevoel dat ik dat kan. Ik voel dat ik bij mijn pogingen op andere ideeën ben gestuit ...

Ben je hier?

Jawel.

Weet je dat je hier bent?

Ja.

Je twijfelt er niet aan, ben je er niet onzeker over?

Het meeste van mij is hier in ieder geval wel aanwezig.

Oh, dus je bent hier toch niet? Kan ik je er dan van overtuigen dat je niet bestaat? Moet ik dat eens proberen?

Nou, nee, ik ben hier. Ik ben alleen niet noodzakelijkerwijs volledig geïntegreerd. Er zijn mogelijk verschillende delen van mij die misschien niet hier zijn.

Maar dat is ook goed, hoor. Het is niet nodig dat je volledig geïntegreerd bent. Ben jij hier?

Zo even was ik hier, ik had in ieder geval de optie om hier te zijn.

Als je stopt en je kijkt ernaar op welk moment dan ook, dan zul je ontdekken dat je hier bent. Je zorgt er niet voor dat je hier bent, je bent hier. Je kijkt er alleen niet vaak genoeg naar omdat je gewend bent slechts te kijken naar ideeën, naar de 'maren', de omstandigheden, het bewustzijn, de betrokkenheid en al dat soort zaken. Dat is wat je gewoonlijk doet. Dat is wat wij allemaal gewend zijn te doen. En het idee dat we daar van af zouden moeten zien te komen, is gewoon stom. Het is gewoon wat we altijd doen: we kijken naar gedachten, we letten op gevoelens, we kijken naar ervaringen en sensaties, we kijken naar relaties, we kijken naar begrippen en we kijken naar twijfels... Er is echter een ding waarover geen twijfel bestaat: als we dan kijken, twijfelen we nooit aan 'ik ben hier', is dat niet zo?

Het is een nieuw begrip dat ik wil laten bezinken. Ik denk dat het een hele openbaring is.

Het is ook openbarend. Er is geen begrijpen voor nodig, want het begrip komt vanzelf. De eerste stap is juist om niet te begrijpen. De eerste stap is doen. Je zit hier bij mij en ik vraag je: "Ben je hier?" Jij houdt eventjes op en je zegt: "Jazeker, ik ben." Doe dat steeds wanneer het in je opkomt. Kijk alleen even en vraag: "Waar ben ik? Wat ben ik? Ben ik hier? Hoe weet ik dat? Hoe weet ik dat werkelijk?" Ik weet niet of jij hier bent. Ik zou dat zelfs kunnen ontkennen, net als de aanwezigheid van alle bloemen hier. Laten we eerlijk zijn: jij en dit gebouw, deze zaal en deze wereld en dit universum, zijn allemaal slechts secundaire ervaringen die in mijn geest verschijnen en waarvan ik de namen en benamingen heb geleerd, enzovoort.

Dus jij kunt er niet zeker van zijn dat ik hier ben. Je zou net zo goed ergens in een gekkenhuis kunnen liggen, vastgebonden op een bed, terwijl je droomt over deze bijeenkomst, deze mensen en dit gesprek. Maar je weet dat je hier bent. Zelfs wanneer alles onecht zou zijn, dan nog ben jij echt. Dat kun je nooit of te nimmer ontkennen. Ik vraag je om steeds wanneer het maar in je opkomt die ene zekerheid na te gaan. Ik verzeker je dat het begrip vanzelf komt wanneer je dat doet. Wat zichtbaar moet worden gemaakt, laat zich vanzelf zien, wat weg moet gaan, verdwijnt vanzelf, wat moet blijven, zal beklijven. Steeds als het in je opkomt, wanneer het maar mogelijk is, moet je even stoppen en zoeken naar dat wat ervoor zorgt dat jij weet dat je bent. En maak je dan over de rest maar geen zorgen meer. Pieker niet over al die andere oefeningen, al die andere wetenswaardigheden, waar of niet waar. Er zal voor alles worden gezorgd als jij maar eventjes wilt kijken, wanneer je maar kunt en ziet wat je bent.

Dankjewel.

Niets te danken. Dit is nu de kern van alle teachings. Dat is het hart van al die lessen die de oorzaak zijn van die onontwarbare wirwar van spirituele termen en begrippen, zoektochten en oefeningen.

***

Ik luisterde tijdens mijn werk naar een podcast van een van jouw lezingen. Vroeger luisterde ik altijd naar muziek, maar tegenwoordig luister ik veel naar podcasts. Tijdens een lezing zei jij: "Weet je, je hoeft helemaal niets te doen, je bent hier reeds. Het is niet nodig om nog boeken te lezen". Ik dacht: "Wat bedoel je eigenlijk?" Ik heb zowat alle boeken gelezen en ben van alles te weten gekomen over sadhana en yoga en al die verschillende leraren met hun onderling verschillende visies en teachings. Maar op dat moment dacht ik plotseling: "Ja, maar dat is toch eigenlijk de benadering van een luiwammes, dat kan toch niet?" Hoe kan dat nu waar zijn, dat is toch zeker niet proactief? Dat was mijn eerste reactie. Ik bleef overigens luisteren en ging nog meer podcasts van je downloaden. Ik denk dat ik moeite heb om te wennen aan het idee dat ik niets hoef te doen, alsof geen van mijn daden een verandering van mijn werkelijkheid zou kunnen veroorzaken.

Hoeveel geluk heb je in dit leven geoogst door iets te ondernemen dat je werkelijkheid zou veranderen?

Nou, ik neem aan dat mijn daden mijn perceptie van de werkelijkheid hebben veranderd.

En wat doe je dan? Wat bedoel je met 'daden'?

Nou, sadhana beoefenen, elke dag mediteren. Ik heb het al enige tijd niet meer gedaan, maar toen ik het nog deed, kreeg ik wel het gevoel dat alles goed was...

Waarom ben je ermee gestopt?

Omdat ik er moe van werd, ik bemerkte dat ik eigenlijk nog meer chaos wilde.

Ja, okay, daar kan ik iets mee, dat is nu precies wat ik bedoel. Jouw antwoord op mijn vraag 'hoeveel geluk heb je geoogst met pogingen je werkelijkheid te veranderen', zou moeten luiden: "niet al te veel".

Jawel, maar ik wil toch wel het gevoel hebben dat ik mijn lot in eigen hand heb...

Maar natuurlijk doe je dat, iedereen doet dat.

Ik heb het gevoel dat ik een of andere werkelijkheid over het hoofd zie. Ik hoor over allerlei ervaringen en over dingen die bepaalde mensen kunnen zien...

Dat soort ervaringen kun jij ook beslist krijgen. Je kunt absoluut de juiste sadhana vinden, de juiste oefening die je dergelijke ervaringen zal brengen. Overigens kunnen die ervaringen anders zijn, sommige zelfs immens groot, vol gelukzaligheid en hartverscheurend terwijl andere verschrikkelijk zullen zijn en weerzinwekkend. Maar jij zult in ieder geval ook de juiste sadhana vinden, de juiste oefening en het juiste pad dat jou die ervaringen zal bieden.

Het enige dat al die ervaringen overigens gemeen hebben, is dat ze het ene moment aanwezig zijn en het volgende ogenblik weer verdwenen. Dat is namelijk de aard van al die ervaringen en het maakt daarbij niet uit hoe intens ze zijn. Het doet er niet toe hoe magisch, mystiek of overweldigend het allemaal is. Als de ervaring niet hier is, maar pas op het volgende moment, is er een ding waarvan je absoluut zeker kan zijn en dat is dat hij daarna weer zal verdwijnen.

Je kunt die ervaringen overigens zowel in het spirituele rijk, als ook in het wereldlijke krijgen. Om een uitdrukking van Trungpa Rimpoche aan te halen: 'Er is geen verschil tussen het spirituele materialisme dat uit is op goddelijke ervaringen van het bewustzijn, zoals het zich openen enzovoort en het materiële materialisme dat uit is op relaties, liefde, seks, macht, roem, geld, weelde enzovoort. Er is trouwens ook geen verschil in hun uitkomst.' Als je jezelf toelegt op spirituele ervaringen, zul je die krijgen en ze zullen je ook weer verlaten, jou bedroefd achterlatend. Hetzelfde gebeurt met de wereldlijke zaken. Als je maar voldoende bedreven bent en de gelegenheid hebt, zul je liefde en seks, roem, macht en weelde vergaren. En op precies dezelfde manier als bij de spirituele ervaringen, zullen ook die je weer verlaten en jou diepbedroefd achterlaten. Je zult nooit behouden wat je wilde hebben.

Ik predik hier niet tegen dat soort sadhana's. Ik predik helemaal nergens tegen. Ik heb er geen enkel belang bij om mensen welke oefening dan ook te ontraden. Het enige dat ik zeg is dat op dit moment, precies nu, terwijl we hier met elkaar spreken, duurzaamheid aanwezig is. Jullie zijn hier, jij bent hier. Jij bent niet je gedachten, die komen en gaan. Jij bent niet je wensen, want ook die komen en gaan en veranderen voortdurend. Je bent ook niet het verlangen naar meer omdat ook dat voorbij gaat; het is slechts voor korte duur bevredigend en dan niet meer. Wat echter niet verandert, wat nooit afwezig is en wat altijd hier is, ben jij. Wanneer jij van tijd tot tijd en wanneer het maar in je opkomt, zonder afstand te doen van je eigen spirituele of om het even welke andere oefeningen, je aandacht verlegt naar datgene wat jou zo zeker maakt dat jij bestaat, dan wordt voor al het andere gezorgd.

De waarheid is natuurlijk, dat het helemaal niets uitmaakt of je dat doet of niet. Het doet er niet toe wanneer je gewoon doorgaat met het najagen van afgoderij. Het doet niets af aan de realiteit die je bent, niets kan die veranderen en dat kun je zelf nagaan. Jij bent hier. Ben je nu anders dan 50 jaar geleden? Zie je wel, het is dus waar dat het werkelijk niets uitmaakt. Je kunt gewoon doorgaan met je leven en afgoden blijven vereren en dingen willen bemachtigen die je niet kunt krijgen, treuren om alles dat je verloren hebt of noem maar op. Dat is allemaal okay, het maakt echt niet uit, het zal je niet veranderen, jij bent namelijk de realiteit zelf.

Maar, let op, als je met al die dingen in dit leven wilt afrekenen, is er slechts een ding te doen en dat heeft helemaal niets te maken met het overboord gooien van je zoektocht. Het heeft ook niets van doen met het opgeven van slechte gedachten of het doven van brandende verlangens, het heeft hier allemaal niets mee te maken. Het enige waar het op neer komt is deze ene daad: kijken en zien wat je werkelijk bent, telkens wanneer je eraan denkt en wanneer het maar mogelijk is. Dat is namelijk de actie die aan alle gevolgen een eind maakt. Dat is wat jij kunt doen.

Dank je.

Helpt dat?

Ik wil iets dat een eind maakt aan dit alles...

Natuurlijk wil je dat.

Het maakt niet uit wat ik doe, niets ervan maakt me ook maar iets gelukkiger. Waar ik ook woon, wat ik ook doe of welke carrière ik najaag, het is altijd hetzelfde.

Dat is het antwoord op mijn eerste vraag, is het niet? Welk geluk heb je hiermee binnengehaald?

Geen enkel.

Dit is de actie waarnaar je op zoek bent. Of dit wat ik je nu zeg wel of niet bij jou binnenkomt maakt niet uit, maar dit is hetgeen je zoekt. Jij zegt met grote stelligheid dat je iets wilt hebben dat aan alles een eind maakt. Vertel me eens wie die 'ik' is?

Dat weet ik niet.

We zeggen zo vaak: 'Ik weet dat ik dit wil hebben en ik weet dat ik dat wil hebben, ik weet dat het dat is wat ik wil bereiken...', maar kijk nou eens eerst naar wat die 'ik' is, die dat allemaal wil. Ontdek dat nu eens en ga dan pas akkoord met wat je wil doen of juist niet wil hebben. Juist omdat al die wensen, teleurstellingen en daden beginnen met het woordje 'ik', is het toch zaak om eerst eens uit te vinden wat die 'ik' is? Hoe moeilijk kan dat nu zijn? Het ligt in ieder geval een stuk dichterbij jou, dan al die andere dingen die je hebt ondernomen. Die andere dingen liggen ergens daar ver weg, in de toekomst of aan het eind van een lang pad, maar 'ik' is hier voor altijd.

Dankjewel.

Kun je me volgen?

Ja.

Laat het me weten.

Dank je.

***

Ik heb zoveel vragen.

Eigenlijk heb je in lange tijd geen vraag meer gesteld.

Ik zit vol met vragen. Ik heb niet het gevoel dat het kleine zelf dat voortkomt uit ´ik´ zoveel zeggenschap heeft over wat er gebeurt.

Dat bestrijd ik ook niet, ik zou zelfs nog een stapje verder willen gaan door te zeggen dat het helemaal niets over wat dan ook te vertellen heeft.

Ik begrijp niet hoe die dingen kunnen opkomen in die weidsheid en onmetelijkheid, in die liefde die we zijn. Beheersen wij ze? Zien we wel wat ze aanrichten?

Heb je geprobeerd iets ervan te beheersen? Als ik iets probeer te beheersen, is het omdat er iets voor mij in zit.

Nou ja, ik ga altijd stemmen...

Goed zo, ik ben ook voorstander van het stemrecht. Ik ben blij dat je gaat stemmen, maar zie je eigenlijk hoe het werkt? Jij begint mij te vertellen dat dit kleine zelf, die vluchtige entiteit, niets te vertellen heeft over wat er gaande is en aan het eind van je verhaal zeg je dat je gaat stemmen.

Ik probeer invloed uit te oefenen op de dingen.

Maar in werkelijkheid heb je er niets over in te brengen, of wel soms?

Kennelijk niet.

Je wil er wel iets over te zeggen hebben, maar dat is niet zo en dat komt omdat je niet de kiezer bent en dat weet je. Jij bent die alom aanwezigheid die je hebt gezien, die onvoorwaardelijk alles toestaat om te zijn, om te komen en te gaan, om te kiezen of niet, te haten of lief te hebben: dat ben jij en je weet het.

Het gaat dus over het toestaan dat iets gebeurt en niet over het beheersen ervan.

Jouw actualiteit heeft er geen belang bij iets al of niet toe te staan. Jij bent de oceaan waarin al die dingen meespelen. Wie maakt dat de persoon in je droom doet wat hij doet als jij 's nachts in dromenland verkeert? Dat kan jij toch niet zijn? Het kan ook niet het karakter in die droom zijn.

Er wordt gezegd dat het slechts een deel van de geest is, Maya, illusie.

Net zoals de stemmer. Maar er is geen enkele behoefte om op de proppen te komen met een sluitende verklaring over waar het bij dit spel om draait. Er bestaan zoveel plausibele verklaringen over de droom van het leven, maar ze zijn geen van alle niet relevant. Jij bent die blijvendheid, dat is van belang en dat weet je best. Wat maakt het uit of de persoon in de droom stemt of niet, liefheeft of juist haat, in de war is of toch helder van geest?

Het is slechts een toneelstuk.

Precies. We komen alweer zes jaar bijeen in satsang en je hebt gezien hoe deze entiteit tot rust is gekomen, helemaal zonder jouw toedoen. Dat is het gevolg van zelfonderzoek hetgeen op zich een actie is die een eind maakt aan de gevolgen zelf.

 Ik ben van mening dat er niets anders te doen is dan je overgeven, alhoewel er toch een zekere mate van verantwoordelijkheid blijft om mijn rol in de wereld te blijven spelen.

Ja, natuurlijk is dat zo. Dat is ook geen probleem. Er doen bepaalde spirituele ideeën de ronde over terugtreden uit de wereld, maar die zijn te idioot voor woorden. Hoe zou je je kunnen terugtrekken uit de wereld? De wereld is in jou. Jij bent niet in de wereld, de wereld verschijnt, komt en gaat, danst en speelt in jouw binnenste. Toen iemand aan Ramana vroeg: "Meester, hoe moet ik nu mijn leven leiden", antwoordde hij: "Leef je leven als een acteur op het toneel." Ja, speel je rol. Waarom niet? Wat is daar verkeerd aan? Ga stemmen, dat is echt niet verkeerd.

Ik weet eigenlijk niet genoeg over de rest van mezelf, ik vind het verwarrend. Ik wil het per se weten.

Niemand heeft daar weet van. Niemand weet ook maar iets. Wat is er toch aan de hand met dat willen weten? Wat is er toch aan de hand met dat uitzoeken van kennis? Er is pas werkelijk iets aan de hand als ik iets onderneem waarvan ik geloof dat het me uiteindelijk bevrediging zal brengen in een omgeving die me dat niet kan geven. Als je iets onderneemt om kennis te vergaren waarvan je weet dat het je niets anders dan kennis zal geven, wat is daar dan mis mee? Als ik een potje schaak ga zitten spelen met mijn vrouw en haar probeer in te maken, wat is daar dan mis mee? Er zit noch winst, noch verlies voor mij in. Wat ben ik werkelijk? Ben ik die stemmer, die schaakspeler, die zoeker naar kennis? Deze 'ik' die komt en gaat. Hij is veranderlijk, ik verander voortdurend. De ene keer wil hij revolutie, een andere keer is hij uit op vrede.

Er moet toch een bepaalde reden zijn, want het tijdloze bewustzijn is er niet voor niets. Wij zijn hier toch niet voor niets.

Het bewustzijn is hier om te zien, het is hier om te zijn, het is hier om de waarheid te zien. Ramana zei: "Het doel van je leven is te weten te komen wat je bent." Het doel van zijn is het ontdekken, het kennen van de waarheid, iets anders dan de waarheid doet er in het geheel niet toe.

Maar we kunnen nog zoveel meer te weten komen.

Je weet alles al, op dit moment, hier. Ben je hier? Je weet dat je bent.

Dat is al wat ik weet.

Dat is ook alles dat er is. Dat is het. Dat is de waarheid. Dat is het enige dat je met zekerheid weet. De rest is een spel. Dat maakt het niet slecht, het maakt het speels, maar jij bent de waarheid en dat is de reden waarom je hier bent, uitsluitend en alleen daarvoor. De rest is een spel.

Ik krijg er wat vluchtige ervaringen van mee.

Ook dat is het spel.

En het is prachtig.

Jij bent prachtig. Kijk en ontdek wat je bent. Wat ben je?

Ik kan overigens niet begrijpen wat werk hiermee te maken heeft. Waarom?

Het is okay dat je dat niet begrijpt en het is zelfs okay dat je dat wil begrijpen, maar het is niet de waarheid. Het heeft niets met waarheid te maken. Jij bent de waarheid. De rest ervan behoort tot het spel en zoals iedereen die ooit kind is geweest weet, kan een spel doodserieus lijken. Wanneer de zekerheid van de werkelijkheid van wat je bent aanwezig is in jouw bewustzijn, serieus of niet, is dat ook onderdeel van het spel. Alles is in orde. Er is niets dat je kunt doen, goed of fout, behalve jezelf direct en bewust gadeslaan en dat is heel makkelijk want jij bent hier.

Als ik me ongerust maak, herinner ik mezelf eraan: 'Wacht even, er is geen dood. Waarom zijn we zo ongerust?

Wanneer je ongerust en bang wordt, kijk dan naar wat je bent. Dat is het enige dat je hoeft te doen. Kijk alleen maar en ontdek wat je bent. Je hoeft er zelfs geen conclusies aan te verbinden, het is het kijken zelf dat het medicijn vormt. Daar zullen ongetwijfeld veel gedachten bij opkomen, maar die zijn van ondergeschikt belang. Het is het kijken op zich dat het medicijn vormt.

Dat is dan goed om te onthouden.

***

Hebben wij al eens eerder met elkaar gesproken?

Nee, dit is voor mij de eerste keer. Veel van wat ik je heb horen zeggen intrigeert me, zoals de idee over blijvendheid en je vraag: "Ben je hier?" Vanavond, maar ook op andere tijden dat ik naar je luister, heb ik het gevoel dat ik hier ben, maar soms voel ik ook wel eens dat ik niet hier ben, maar ergens anders. Dat roept een hoop vragen bij me op. Wanneer je me uitnodigt mezelf te zien zoals ik werkelijk ben, krijg ik het gevoel dat er hier iets is dat me daarbij helpt. Maar wanneer ik in mijn 'gebruikelijke' wereld ben, ervaar ik dat niet zo... Ik kom veel weerstand tegen als ik mezelf op een bepaald moment ook maar even de vraag stel: 'Wie ben ik?' Meestal heb ik geen weet van wat ik aan het doen ben, ik doe van alles uit gewoonte of onbewust. Ik heb hulp nodig, maar ik weet niet zeker wat de juiste vraag is. Ben ik een of ben ik met meer, mijn perceptie is dat ik met meer ben. Ik ben niet een.

Als ik je vraag te kijken naar wat je bent, vraag ik je niet een nieuw verhaal te verzinnen over wat je bent. Dit persoonlijke verhaal zit al vol met verhalen. Ik vraag je direct en voorafgaand aan allerlei gedachten erover, direct te kijken naar wat er is. Ik weet vanuit mijn eigen ervaring dat we de meeste tijd van onze leven, zoals jij zo mooi onder woorden brengt, in onbewuste afleiding doorbrengen, in de wereld van willen hebben en niet kunnen krijgen, de wereld van houden, veilig voelen, begrijpen en nog veel meer. Dat lijkt op het innemen van antibiotica: het is niet de uiteindelijke oplossing voor het probleem, 'als ik het goed inneem, is het straks over.' Neen, het medicijn is dit: wanneer het je maar te binnen schiet, eventjes stoppen en naar jezelf kijken. Je bent toch hier? Je weet dat.

Wat, nu? Ik ben hier.

Precies, je bent hier. Zoek nu op dit moment, of wanneer het maar in je opkomt, eventjes contact met dat wat ervoor zorgt dat niet te ontkennen valt dat je hier bent. Maak er geen belangrijk issue van, beschouw het  niet als de ultieme oplossing, maar zie het gewoon als een soort geneesmiddel. Ik wek geen enkele verwachting en koester geen enkele hoop of wens om de waandenkbeelden van deze persoon te zien verdwijnen. Ik voel me ook niet geroepen om een eind te maken aan een of andere trip of waanidee van jou als je hier vanavond weer weggaat. Dat doet er in het geheel niet toe. Nu we deze ontmoeting hebben gehad, kan het voorkomen dat je je op enig moment plotseling afvraagt: "Wacht eens even, ben ik hier? Hoe weet ik dat? Wat is zorgt ervoor dat ik dat weet dat ik ben?" Dat kan je een keer per dag overkomen of misschien wel twee keer. Misschien echter slechts maar een keer per week, maar je zult de smaak ervan te pakken krijgen en dat is nu precies het medicijn. Het zal in de tijd doorwerken op de waanzin van deze persoon. Er is niets dat je kunt doen aan de neiging van die persoon om in allerlei afleiding verzeild te raken. Dat is alleen maar zonde van de tijd en energie die je daaraan besteedt. Het enige dat je kunt doen is heel direct, bewust en onbevooroordeeld contact maken met de ervaring van zijn die altijd binnen je bereik ligt. Dat betekent overigens ook, dat het niet uitmaakt of het daarna een week duurt eer het opnieuw bij je gaat dagen om het weer te doen.

Om weer in dat moment te zijn?

Je bent hier altijd. Het maakt niet uit hoe vaak het bij je opkomt om ernaar te kijken, omdat je hier bent als dat eenmaal het geval is. Dat gaat nooit voorbij. Het is altijd bereikbaar en dat is het geneesmiddel. Als je het medicijn inneemt zonder er enige bijzondere waarde aan te hechten, net zoals je bijvoorbeeld een gewone antibioticakuur tot je neemt, dan komt al het andere vanzelf op zijn pootjes terecht. Daarin schuilt de eenvoud van de lessen van Ramana Maharshi.

Intellectueel begrijp ik wat je zegt...

Dat voldoet, heus. Doe het gewoon. Laat me weten hoe het je vergaat, okay?

Ja. Ik stop hier.

Gedurende zeven jaar probeer ik nu al een manier te vinden om dit verhaal zo eenvoudig mogelijk te vertellen, ontdaan van alle flauwekul waarmee spiritueel begrip zo vaak is omgeven. Tijdens al deze bijeenkomsten heb ik steeds gepoogd dat te doen, ongeacht in welke hoedanigheid jullie voor mij verschenen, maar ik heb het nog steeds niet echt te pakken. Overigens bieden deze bijeenkomsten me wel de mogelijkheid dit verhaal steeds duidelijker te vertellen waardoor het voor jullie van nog grotere betekenis zal kunnen zijn. Ik kan jullie niet vertellen hoe dankbaar ik ben en hoe prachtig het is dat ik de kans krijg dit op deze manier te mogen doen.

Jullie hoeven helemaal niets te doen. Je hoeft nergens afscheid van te nemen en er is niets dat je zou moeten behouden. Het enige dat je hoeft te doen is inzien wat je bent. Niet voor eens en voor altijd, als een soort finale oplossing, maar steeds wanneer het in je opkomt om dat even te doen. Je zult hier altijd zijn en er komt nooit een moment waarop je denkt: "Oh, wacht eens even, wat ben ik eigenlijk?" en er is niets te zien. In alle gevallen ben jij altijd hier en ben jij voor jezelf beschikbaar. Ik zeg jullie vanuit de grond van mijn hart dat alles in orde komt wanneer je dit steeds doet zodra zich de mogelijkheid voordoet en je daarbij geen seconde spijt hebt van al die momenten waarop je het niet hebt gedaan. De keren dat je verloren rondloopt in een droom zijn niet relevant. De enige keer die er werkelijk toe doet is die ene nanoseconde waarin je direct en onbevooroordeeld contact maakt met jezelf en dan ziet wat je bent.

Ik dank jullie allemaal heel hartelijk. Moge elk wezen zichzelf kennen.

 

Vertaling door Jan P. Smith.